De werking van een effectieve behandeling tegen multiple sclerose nader verklaard

10 april 2014

BPRC - 1. De werking van een effectieve behandeling tegen multiple sclerose nader verklaard

Knaagdiermodellen voor auto-immuunziektes blijken slecht voorspelbaar voor de situatie in de mens. Het ontbreken van kennis van de achtergronden en behandelingsmethodes met betrekking tot dit type ziektes heeft ertoe geleid dat de ontwikkeling van nieuwe behandelmethodes stagneert. Apenmodellen kunnen een cruciale rol spelen bij het oplossen van dit kennis-hiaat.

Sommige therapieën voor auto-immuunziektes zoals multiple sclerose (MS) zijn effectief; andere falen. De onderliggende oorzaak hiervan is vaak onbekend. Het immuunsysteem van knaagdieren lijkt slechts gedeeltelijk op dat van de mens, en knaagdiermodellen bieden dan ook geen aanknopingspunten voor de oorzaken van het slagen/falen van nieuwe behandelmethodes voor auto-immuunziektes. Het afweersysteem van apen vertoont veel meer gelijkenissen met dat van de mens. Dit biedt de mogelijkheid om gedetailleerd te bestuderen wat de oorzaak is van het wel/niet effectief zijn van nieuwe behandelmethodes voor auto-immuunziekten. Deze inzichten kunnen vervolgens belangrijke aanknopingspunten geven voor de ontwikkeling van nieuwe behandelingen, zoals beschreven in het blad ‘Drug Discovery Today’.

Een voorbeeld van een onderzoek dat erop gericht is het werkingsmechanisme te vinden van een effectieve behandelmethode tegen MS, is onlangs gepubliceerd in ‘the Journal of Immunology’. Behandeling met bepaalde antilichamen leidt ertoe dat een specifiek type immuuncellen, de zogenaamde CD20-positieve-B-cellen, verwijderd worden uit het lichaam. Deze antilichamen blijken opvallend goed te werken in de behandeling van MS. Waarom deze antilichamen dit effect hebben is onbekend. In marmoset apen is deze behandeling ook effectief tegen een ziekte die vergelijkbaar is met MS.

BPRC onderzoekers hebben nu het effect van de antilichamen op diverse onderdelen van het immuunsysteem onderzocht. Normaal gesproken beschermt het afweersysteem het lichaam tegen ziekteverwekkers. Soms is het immuunsysteem echter over-actief en richt het zich tegen het eigen lichaam. Dat kan bijvoorbeeld leiden tot de ziekte MS.

De onderzoekers kwamen erachter dat toediening van de antilichamen, gericht tegen de CD20-positieve-B-cellen, ertoe leidde ertoe dat het immuunsysteem minder makkelijk geactiveerd werd. Tevens werden de door de behandeling verwijderde CD20-positieve-B-cellen in een orgaan van het afweersysteem vervangen door een ander type immuuncel. Dit type is betrokken bij de ziekte, echter door de behandeling zijn deze cellen zo veranderd dat ze minder makkelijk kunnen migreren naar andere delen van het lichaam en daar dus geen ziekte kunnen veroorzaken.  Met deze kennis kan nu gericht gezocht worden naar nieuwe, nog betere methodes om MS te behandelen.