Een functie van MOG in de regulatie van het immuunsysteem

23 juni 2014

BPRC - 1. Een functie van MOG in de regulatie van het immuunsysteem

Multiple Sclerosis kan worden veroorzaakt door een aanval van het imuunsysteem, gericht tegen een van de bouwstenen van het central zenuwstelsel, namelijk het eiwit MOG (Myelin Oligodendrocyte Glycoprotein). Behalve deze schadelijke rol, was er tot op heden geen duidelijke fysiologische functie van MOG bekend. Recent onderzoek heeft dit raadsel opgelost.

Zenuwcellen vormen complexe netwerken die signalen doorgeven om een groot aantal lichaamsfuncties aan te sturen. De signaaloverdracht vindt plaats door impulsen die via de uitlopers van de zenuwcellen aan organen worden doorgegeven. De zenuwuitlopers in het centrale zenuwstelsel worden omgeven door myeline, een compacte meerlaagse structuur die de zenuwbanen beschermt en ervoor zorgt dat de signaaloverdracht efficient verloopt. Het MOG-eiwit (Myelin Oligodendrocyte Glycoprotein) vormt een specifiek onderdeel van deze myeline beschermlaag. De enige tot nu toe bekende functie van MOG is schadelijk voor het lichaam. MOG is namelijk het voornaamste doelwit van een reaktie van het immuunsysteem tegen het eigen lichaam (auto-immuunreactie), in dit geval tegen myeline, die leidt tot de ziekte MS. Het is echter onwaarschijnlijk dat de expressie van MOG in kwetsbare organen als de hersenen en het ruggemerg wordt getolereerd als dit eiwit geen belangrijke fysiologische functie zou hebben. Deze functie was echter tot op heden onbekend. BPRC onderzoekers hebben bijgedragen aan onderzoek van het VU medisch centrum in Amsterdam dat dit mysterie opheldert.

Binnen het immuunsysteem kunnen antigen-presenterende cellen (APC) andere cellen tot actie aanzetten om ziekteverwekkers onschadelijk te maken. Het werk van de onderzoekers, beschreven in the Journal of Experimental Medicine, toont aan dat van het myeline alleen een suikerstructuur van MOG specifiek kan binden aan de APC. Deze binding leidt ertoe dat de APC het immuunsysteem niet activeren, zelfs niet wanneer er signalen van gevaar aanwezig zijn. Echter, onder invloed van een ontsteking verandert de suikerstructuur van MOG waardoor de binding met de APC ‘losser’ wordt. Dit leidt ertoe dat de APC het immuunsysteem wel weer tot kunnen actie aanzetten.

Dit zou kunnen verklaren waarom schade aan myeline op zichzelf niet hoeft te leiden tot auto-immuunreaktie tegen het centrale zenuwstelsel, terwijl de combinatie van myeline schade met een ontsteking de onderliggende oorzaak zou kunnen vormen van een almaar accumulerende auto-immuunreactie gericht tegen het myeline van het centrale zenuwstelsel zoals dat gebeurt bij MS.