Een nieuwe vorm van malaria afkomstig van apen; onderzoek naar een vaccin

6 mei 2015

BPRC - 1. Een nieuwe vorm van malaria afkomstig van apen; onderzoek naar een vaccin

De natuurlijke gastheer van de malariaparasiet Plasmodium knowlesi is de cynomolgus makaak. Onlangs bleek P. knowlesi ook malaria bij de mens te veroorzaken. Dit vormt nu een belangrijk volksgezondheidsprobleem in Zuidoost Azië, en daarom zijn er dringend strategieën nodig om de ziekte te bestrijden. Een recente studie, uitgevoerd door BPRC onderzoekers, belicht een aantal veelbelovende eigenschappen van een belangrijke vaccin kandidaat tegen deze vorm van malaria.

Momenteel vormt P. knowlesi een ernstige bedreiging voor de mens, en is verantwoordelijk voor ongeveer 66% van alle gehospitaliseerde malariagevallen in Maleisisch Borneo in 2013. De toename van zowel de verspreiding als het aantal infecties door P. knowlesi onderstreept het belang van de ontwikkeling van een vaccin tegen deze malariaparasiet.

Het eiwit Apical Membrane Antigen 1 (AMA1) is een veelbelovende vaccin kandidaat voor malaria. BPRC onderzoekers hebben een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkeling van een vaccin dat is gebaseerd op het AMA1 eiwit van P. falciparum, de veroorzaker van de meest dodelijke vorm van malaria bij de mens. Dit experimenteel vaccin wordt momenteel getest in mensen.

Samen met onderzoekspartners uit de hele wereld, hebben BPRC onderzoekers nu het AMA1 eiwit van P. knowlesi (PkAMA1) verder gekarakteriseerd. Patiëntmonsters werden verzameld in Sarawak en de genetische code voor AMA1 werd bepaald in de verschillende monsters. Hieruit bleek dat er zeer weinig variatie in het molecuul bestaat. Bovendien is de driedimensionale structuur van PkAMA1 bepaald in combinatie met een antilichaam tegen AMA1 waarvan is aangetoond dat het de invasie in rode bloedcellen remt. Het antilichaam herkent een deel van het molecuul dat geconserveerd is. Tezamen geven deze resultaten aan dat het mogelijk moet zijn een vaccin tegen P. knowlesi te ontwikkelen dat actief is tegen een breed scala aan P. knowlesi parasieten. Eerder hebben we aangetoond dat herhaalde vaccinatie van apen met PkAMA1 eiwit in 5 van de 6 apen bescherming bood tegen malaria. Omdat volledige bescherming nog niet werd bereikt, is verder onderzoek naar dit veelbelovende kandidaat-vaccin nodig.