Een nieuwe methode om de activiteit van geneesmiddelen tegen slapende malaria leverstadium parasieten te testen

15 januari 2014

BPRC - 1. Een nieuwe methode om de activiteit van geneesmiddelen tegen slapende malaria leverstadium parasieten te testen

Plasmodium vivax (P. vivax) is een malaria parasiet die wereldwijd één van de meest voorkomende vormen van (ernstige) malaria veroorzaakt. Technisch is het zeer moeilijk om onderzoek te doen naar P. vivax, omdat de parasiet een aantal moeilijk toegankelijke levensvormen heeft. Een kweeksysteem met apenmalaria en apencellen biedt uitkomst.

Vivax-malaria is zeer moeilijk te bestrijden, omdat de parasiet zich kan nestelen in de lever in de vorm van hypnozoieten: slapende stadia, die weken tot jaren na de geïnfecteerde muggensteek kunnen ontwaken en opnieuw malariasymptomen kunnen veroorzaken. Nieuwe geneesmiddelen tegen vivax-malaria zijn dringend nodig, omdat er tot op heden slechts één wettelijk toegestaan middel is (met in sommige gevallen ernstige bijwerkingen) dat de slapende stadia van deze parasiet kan doden.

Kweeksystemen om de activiteit van mogelijke nieuwe geneesmiddelen tegen de slapende stadia van P. vivax te testen ontbreken momenteel, omdat er geen constante, goed gekarakteriseerde toegang is tot deze parasiet. Daarom hebben onderzoekers van het BPRC nu een kweeksysteem opgezet met apencellen en de apenvariant van vivax-malaria. Deze apen-malaria parasiet is bijna identiek aan P. vivax en vormt ook slapende stadia in de lever. Met behulp van het nieuwe kweeksysteem is het mogelijk geworden om te testen of medicijnen niet alleen actief zijn tegen ontwikkelende, maar ook tegen de (vroege vormen van) slapende leverstadium parasieten.

Met behulp van de nieuw ontwikkelde test is inmiddels een nieuw middel ontdekt dat de voorlopers van de slapende stadia kan doden. Dit middel moet nu verder gekarakteriseerd worden om te bekijken of dit uiteindelijk ook in de kliniek kan worden toegepast.

Dit onderzoek, gepubliceerd in het blad Antimicrobial Agents and Chemotherapy, maakt het voor het eerst mogelijk op uitgebreide schaal de activiteit van geneesmiddelen te testen tegen de (voorlopers van de) slapende stadia van de vivax- type malaria parasieten.