Waarom komt multiple sclerose alleen voor in mensen?

1 juli 2015

BPRC - 1. Waarom komt multiple sclerose alleen voor in mensen?

Multiple sclerose (MS) ontwikkelt zich uitsluitend in mensen. Apen ontwikkelen normaliter geen MS. Ze lijken echter zeer gevoelig te zijn voor een experimenteel geïnduceerde op MS gelijkende ziekte. Het is belangrijk te onderzoeken wat deze discrepantie veroorzaakt, omdat het mogelijk meer inzicht biedt in de factoren die nodig zijn voor de inductie van MS.

Een verschil tussen mensen en apen is dat mensen niet in staat zijn een bepaald suiker aan te maken, het siaalzuur N-glycolylneuraminezuur (Neu5Gc). Neu5Gc kan echter wel in het menselijk lichaam worden gevonden als gevolg van langdurige consumptie van rood vlees. In een BPRC publicatie in het blad MS Journal (http://msj.sagepub.com/content/early/recent), wordt gesteld dat door de aanwezigheid van lichaamsvreemd Neu5Gc in het lichaam het immuunsysteem zou kunnen worden geactiveerd en lichaamseigen weefsels aan kan vallen, waardoor MS zou kunnen worden geïnduceerd. Langdurige consumptie van rood vlees zou daarom een tot nu toe genegeerde risicofactor voor MS kunnen zijn.

Mogelijk kunnen zijdeaapjes een belangrijke rol spelen in de validatie van dit concept, omdat zij hetzelfde genetische defect voor Neu5Gc hebben en omdat in deze dieren vergelijkbare MS-achtige auto-immuunreacties plaats kunnen vinden. In een ander artikel geschreven door een BPRC onderzoeker (http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4435712/), wordt de relevantie van niet-menselijke primaat (marmoset) voor MS-onderzoek nader toegelicht. In het artikel wordt uitgelegd dat deze modellen uniek zijn omdat in deze dieren, net als in de mens, een uitgerijpt immuunsysteem het eigen lichaam kan aanvallen (auto-immuunreactie), waardoor neurologische ziekte kan ontstaan.

Uitrijping van het immuunsysteem is het gevolg van de dagelijkse gevechten met ziekteverwekkers en van een chronische aanwezigheid van latente infecties door ziekteverwekkers. De noodzaak om deze infecties in te dammen leidt tot een repertoire van zeer reactieve immuuncellen, die mogelijk auto-immuunreacties kunnen veroorzaken. Een door ziekteverwekkers opgeleid immuunsysteem ontbreekt bij knaagdieren die leven onder semi-steriele laboratoriumomstandigheden. Het (marmoset)apen-MS-model kan relevante informatie verschaffen met betrekking tot het nog steeds slecht begrepen verband tussen infectie en auto-immuniteit.