Verstuiven van vaccin in de keel geeft bescherming in de luchtwegen tegen COVID-19-infectie

We hopen via een vaccin dat we kunnen verstuiven in de keel, verspreiding van het coronavirus effectiever tegen te gaan. Door te verstuiven precies op die plek waar het virus het lichaam binnenkomt, ontstaat er specifiek in de keel en ook neusholte afweer. Zo wordt de kans dat we überhaupt geïnfecteerd raken met het virus kleiner.

SARS-CoV-2 is een coronavirus dat voor het eerst in 2019 is beschreven. Daarna heeft dit virus zich wereldwijd verspreid en geresulteerd in naar schatting meer dan zeven miljoen sterfgevallen. De beschikbare vaccins zijn heel goed in het voorkomen van ernstige ziekte. Maar we raken nog wel steeds besmet, met meestal lichtere klachten en kunnen nog steeds anderen besmetten. Bij een deel van de geïnfecteerden ontstaan overigens langdurige klachten (long COVID) wat een ernstige bedreiging is voor de volksgezondheid. 

Een mogelijk probleem is dat de huidige vaccins voornamelijk via injectie in de spier worden gegeven. Dit is een goede methode om een sterke afweer op te roepen. Echter blijkt deze afweer niet goed door te dringen tot de neus en keelholte. Daardoor kan het virus nog steeds binnendringen. 

Wat we hebben getest

In deze studie hebben wij diverse methoden getest om ook een goede afweer in de neus en keel op te roepen bij apen. Hierbij gaven we eerst een standaard (Pfizer) vaccin via injectie in de spier, waardoor een goede basisafweer ontstaat. Vervolgens hebben we een ander type vaccin via een verstuiver diep in de keel gespoten om deze afweer richting neus en keelholte te sturen. 
Er zijn in deze studie twee type verstuifbare vaccins getest. Eentje met een verzwakte versie van SARS-CoV-2 zelf, en een met een adeno-verkoudheidsvirus. 

Bevindingen

Het adeno-verkoudheidsvirus was zodanig aangepast dat het twee eiwitten van SARS-CoV-2 kon maken, namelijk het Spike oppervlakte eiwit en een intern eiwit van het virus. Hiermee hoopten we voldoende afweer tegen SARS-CoV-2 op te wekken om bescherming te kunnen bieden tegen infectie diep in de long, maar ook in de bovenste luchtwegen (neus). Dit lukte niet goed met de verzwakte versie van SARS-CoV-2. Het adeno-verkoudheidsvirus werkte wel heel goed. Hiermee ontstond een goede afweer in neus en long. Bovendien bleken de dieren ook beschermd te zijn tegen infectie in neus en long bij blootstelling aan een Omicron variant van SARS-CoV-2, terwijl in het vaccin alleen het oorspronkelijke in 2019 ontstane SARS-CoV-2 was opgenomen. 

Met deze methode kan dus niet alleen bescherming tegen infectie in de neus en long worden opgewekt, wat zorgt voor minder verspreiding van het virus, maar zelfs bescherming tegen nieuwe varianten van het virus.

Belang

Hiermee zijn we een stap dichterbij gekomen om de verspreiding van SARS-CoV-2 tegen te gaan. Bovendien kan de methode bescherming bieden tegen nieuwe varianten. Hierdoor is jaarlijkse vaccinatie in de toekomst misschien niet meer nodig. 

Lees de publicatie in Nature.