‘Laminaire flowwerkbank beschermt mijn onderzoek en mijzelf’

Onderzoeker Claudia vertelt hoe een laminaire flowwerkbank haarzelf én haar onderzoek beschermt bij het werken met biologisch materiaal.

“Werken met biologisch materiaal moet altijd veilig gebeuren, of je nu werkt met het bloed van mensen of met dat van apen”, vertelt tuberculoseonderzoeker Claudia. “Daarom werken wij in het laboratorium vaak in laminaire flowwerkbanken, die zowel mijn onderzoek als mijzelf beschermen.”

Tuberculose is nog altijd de dodelijkste infectieziekte wereldwijd. Voor het BPRC is het een belangrijk onderzoeksonderwerp. “Wat we zien, is dat het huidige vaccin vooral goed werkt tegen hersentuberculose. Dat is een ernstige vorm van tuberculose waarbij de infectie de hersenen of hersenvliezen aantast en die meestal op jonge leeftijd voorkomt”, zegt Claudia.

Maar op latere leeftijd neemt de effectiviteit af. Ook heeft het vaccin bij de ene persoon een beschermende werking van 80 procent en bij de ander maar van 20 procent. “Daarom willen we onderzoeken of nieuwe vaccins beter werken of dat opnieuw vaccineren na verloop van tijd een optie is.”

“Mijn werk hierbij is dat ik onderzoek doe naar hoe het lichaam reageert op tuberculosevaccinatie”, legt ze uit over haar werk. Daarvoor kijkt ze naar de witte bloedcellen uit het bloed van apen. “Zo kan ik na het vaccineren van de apen zien of een vaccin een reactie van het immuunsysteem veroorzaakt. Omdat we willen weten of het vaccin ook echt beschermt tegen de ziekte tuberculose bestuderen we ook de reactie van het immuunsysteem van het dier ná infectie.”

‘Het beschermt het onderzoek en mijzelf’

Bij het onderzoeken van deze witte bloedcellen is veiligheid essentieel. “Wij moeten ons beschermen tegen biologisch materiaal. Of dit nu van een aap is of van een mens. Ook in het bloed van mensen kunnen virussen zitten.”

Door te werken in een zogenaamde laminaire flowwerkbank kan het onderzoek veilig worden uitgevoerd. “Dit is een soort kast waar alleen je handen in gaan, waardoor de flowbank mijn onderzoek en mijzelf beschermt”, legt Claudia uit. “Het zorgt ervoor dat ik mijn onderzoek niet kan besmetten, maar ook dat het materiaal waarmee ik werk mij niet besmet.”

“Dit komt doordat de lucht in een flowkast op een gecontroleerde manier door de kast stroomt. De lucht wordt afgezogen en komt vervolgens bij een HEPA-filter terecht, waar deze wordt deze wordt gezuiverd.”

Verstoring zit in een klein hoekje

Goed werken in een veiligheidswerkbank vraagt ook iets van de onderzoeker. “Het is belangrijk om rustig te werken, want bewegingen kunnen de luchtstroom verstoren.” Ook wat in de werkbank staat, heeft invloed. “Als we bijvoorbeeld een bakje in de kast zetten, kan dat de luchtstroom tegenhouden. Daarom zetten we zo’n bakje op pootjes. Dan kan de lucht eronderdoor en zijn weg naar het filter vervolgen.”

De veiligheidswerkbanken zijn daarmee een belangrijk onderdeel van het onderzoek bij het BPRC. Ze helpen onderzoekers om veilig met biologisch materiaal te werken en dragen eraan bij dat het onderzoeksmateriaal schoon blijft. Maar een veiligheidswerkbank alleen is niet genoeg. Hoe de onderzoeker ermee werkt, is minstens zo belangrijk.

Ervaring wordt doorgegeven

“Iedereen moet ingewerkt zijn”, vertelt Claudia. “Je moet een bepaalde competentie verkrijgen om op dit niveau te werken. Het is ook ervaring. Je moet elkaar daarin trainen.”

De veiligheidswerkbank waar Claudia achter werkt, wordt al sinds 1995 gebruikt voor onderzoek bij het BPRC. “Het helpt ons onderzoek, maar je moet altijd zelf blijven opletten.”

#BakerLaminarFlow