Promovenda: 'Kijk bij de nieuwe virusuitbraken ook naar effect op hersenen'
“In de toekomst moeten we bij infectie-uitbraken en pandemieën ook aandacht hebben voor de effecten op de hersenen”, zegt Juliana Nieuwland. Begin september verdedigde zij haar proefschrift over het onderzoek dat zij samen met copromotor en afdelingshoofd Neurobiologie en Veroudering Jinte Middeldorp deed naar de veranderingen die in de hersenen optreden tijdens en na een SARS-CoV-2-infectie.
“Mijn onderzoek begon eigenlijk als zijprojectje”, vertelt Juliana, die bij het BPRC werd aangenomen als PhD-student om onderzoek te doen naar ontstekingsprocessen en achteruitgang van de hersenen bij de ziekte van Alzheimer. “Ik kreeg de vraag of ik daarnaast wilde kijken naar veranderingen in de hersenen na een SARS-CoV-2-infectie.” Haar antwoord? Alleen als het een zijproject zou blijven. “Uiteindelijk kwam daar juist mijn hele proefschrift uit voort.”
‘Er was nog zoveel te ontdekken’
Binnen het BPRC werd al volop onderzoek gedaan naar SARS-CoV-2, maar over wat er tijdens en na een infectie in de hersenen gebeurt, was nog veel onbekend. “Er was nog zoveel te ontdekken”, vertelt Juliana. “We zijn daarom bij de eerste studies ook naar de hersenen gaan kijken.”
“We zagen dat na een covidinfectie het immuunsysteem geactiveerd werd”, zegt Nieuwland. Ook werden veranderingen gevonden in het bloed en hersenvocht en werden de hersenen met PET-CT-scans onderzocht.
“We zagen ook subtiele veranderingen in neuronen.” Deze veranderingen werden gevonden in hersengebieden die ook betrokken zijn bij neurodegeneratieve ziekten zoals Parkinson en Alzheimer. “Je ziet overlap tussen wat er na een SARS-CoV-2-infectie in de hersenen gebeurt en wat we bij deze ziekten zien.”
Dat betekent niet direct dat een SARS-CoV-2-infectie Parkinson of Alzheimer veroorzaakt. “Maar we zien wel dat vergelijkbare processen plaatsvinden in de hersenen.” Volgens Juliana laat dit zien waarom het belangrijk is om ook op langere termijn te blijven kijken naar de effecten van virale infecties op de hersenen. Ook om ziekten zoals long COVID beter te begrijpen en hier een behandeling voor te vinden.
De grote dag
“Het was een geweldige ervaring. Ik kreeg hele leuke discussievragen en het verdedigen van mijn proefschrift ging ontzettend goed”, vertelt Juliana. “Ik woon op dit moment in Barcelona, dus een weekje van tevoren ben ik naar Nederland gevlogen en heb ik me bij mijn ouders opgesloten om me voor te bereiden.”
“Ik heb vooral veel vragen bedacht”, zegt ze. “Waar denk ik dat ze op in zullen gaan en wat zijn antwoorden op de vragen die ze me kunnen stellen. Zo heb ik me voorbereid.”
De zenuwen piekten de avond voor haar verdediging. “Ik had slecht geslapen, maar ’s ochtends kreeg ik een soort adrenaline en het gevoel van ‘nu kan ik er toch niets meer aan doen’. Het hielp natuurlijk ook dat ik mijn twee paranimfen had, mijn broertje en een goede vriendin. Die hebben me afgeleid van de zenuwen.”
Na haar lekenpraatje waren de zenuwen echt weg. “Je hebt dan al een keer in de zaal gestaan. Uiteindelijk had ik zoiets van ‘laat maar komen’ en vond ik het vooral echt heel leuk. Het was een hele ontlading.”
